Görülmeyen Tehlike: ASBEST

Yazı dizisi-1


  • Asbest Nedir?


Amyant adıyla da bilinen doğal bir mineraldir. Anadolu’da yaygın olarak Ak Toprak, Höllük, Çorak Toprak, Ceren Toprağı, Gök Toprak, Çelpek, Beyaz Toprak vb. isimlerle de anılmaktadır. Eski Yunancada ÇÖZÜNMEYEN veya ÖLÜMSÜZ anlamına gelmektedir.

Asbest, benzersiz fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip olduğundan; özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Sihirli Mineral olarak anılmaya başlanmış ve çok sayıda sektörde kendine yer bulabilmiştir. 20.yüzyılın ikinci yarısından itibaren insan sağlığına zararlı, kanserojen bir madde olduğunun tespit edilmesinden sonra Öldürücü Toz olarak anılmıştır.




  • Asbestin Özellikleri Nedir?

    • Yüksek derecede ısıya, aşınmaya, paslanmaya dayanıklıdır.

    • Asit ve bazlara karşı dayanıklıdır

    • Neme ve mikroorganizmalara karşı dayanıklıdır

    • Erime noktası 1200 C ‘nin üzerindedir

    • Elektrik geçirgenliği çok azdır

    • Yüksek elastikiyet ve yüksek sertleşebilirlik özelliği göstermektedir

    • Çimento ve benzeri malzemeler ile kolayca karıştırılabilir formda ve özelliktedir

    • Yatay eksen (gerilme) mukavemetleri çok fazladır

    • Dikey eksenleri boyunca, sayılamayacak kadar çok parçaya bölünebilmektedir

    • Kolayca eğilip, bükülebilir ve şekil alabilir





  • Geçmişten Günümüze Kullanım Alanları


Arkeolojik çalışmalardan elde edilen bilgiler doğrultusunda asbest kullanımının 2500 yıl öncesine dayandığı bilinmektedir. Romalılar ölen insanların yakıldıktan sonra küllerini toplayabilmek için amiantos dedikleri lifsi maddeden yapılmış bir örtü içinde yakarlarmış. Bu şekilde, hem ölenin külü kolay toplanır ve hem de kullandıkları örtü yanmamış olarak kalırmış.

Finlerin 4.000 yıl önce ülkelerinde bulunan antofillit asbest karışımı killerden çanak, çömlek gibi kaplar yapmak için kullanırlarmış.

Çinliler de 3.000 yıl önce uzun lifli beyaz asbestten giysileri ve tapınaklardaki kandillerin fitillerini de aynı malzemeden yaptığı tarih kitaplarına geçmiştir.

Savaşlarda kalelerin savunulmasında düşman askerlerine atılan sıcak su ve yağlardan korunmak için asbestten yapılmış savaş giysileri kullanılmıştır. Asbest yüzyıllar boyu ve yaygın bir şekilde kullanıldığı halde, meydana getirdiği sağlık sorunları yirminci yüzyılın başında anlaşılmaya başlamıştır. Bunun sebebi, solunduktan sonra yaptığı hastalığın ortaya çıkması için 40 yılı aşan bir enkübasyon süresine gerek olması ve eski dönemlerde insanların şimdikinden çok kısa yaşamalarıdır.

3.000' den fazla kullanım alanı olan asbestten özellikle gemi, uçak, otomobil, tekstil  sanayiinde, makine konstrüksiyonlarında yağlayıcı madde, yalıtım malzemesi ve sızdırmazlık elemanı olarak, inşaat sektöründe, ısı ve ses izolasyonunda yaygın olarak yararlanılmıştır.




LEAVE A REPLY

Your email address will not be published.


Comment


Name

Email

Url